|
|
Zasłużeni dla Koła
“Przewodnik Przewodników” - Tadeusz Kazimierz Steć
 Urodził się 1.10.1925r. w Ściance, województwo
Tarnopol. Po śmierci ojca przeniósł się z matką do Warszawy. Dzięki swemu wujowi
franciszkaninowi Michałowi Koziurze, w r.1939 skończył drugą klasę
w Małym Seminarium Misyjnym Ojców Franciszkanów w Niepokalanowie. Wybuch wojny
zastał go w rodzinnej miejscowości. Wrócił do Warszawy, gdzie ukończył gimnazjum
na tajnych kompletach i 4.07.1944 roku zdał maturę. Okres powstania
warszawskiego spędził prawdopodobnie
w podwarszawskim Sulejowie.
Od r.1946 studiował Steć etnografię i historię na Uniwerytecie Wrocławskim i
pracował w tamtejszym Muzeum Archidiecezjalnym.
Już wtedy rozpoczął wędrówki z grupami turystów po zabytkach Dolnego Śląska
odwiedzając zamki w Bolczowie i Chojniku. Nie ukończył studiów, zamieszkał z
matką w Trzcińsku u podnóża Gór Sokolich. W dniu 6.10.1949 został Członkiem
Zarządu jeleniogórskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, był też
działaczem Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. W tym roku w grudniu,
wraz z dwoma kolegami z Oddziału PTT uczestniczył w kursie ratownictwa górskiego
na Hali Gąsienicowej w Tatrach. Nastepstwem tego był kurs szkoleniowy
przewodnicko-ratowniczy zorganizowany w maju 1950 r. w DW Krasnoludki w
Szklarskiej Porębie. Kierownikiem kursu był Wojciech Niedziałek. Następnie z
inicjatywy
T. Stecia zorganizowano pierwszy skoszarowany kurs ratownictwa górskiego w
grudniu 1950 r. w schronisku “Bronka Czecha”, kierownikiem kursu była Tadeusz
Pawłowski. Podobne kursy organizowano także w następnych latach w tym miejscu.
Tadeusz Steć uczestniczył w Zjeździe
 Zjednoczeniowym PTT
i PTK w dniach 16-17.12.1950 r. w Warszawie. Steć zbierał książki i archiwalia
niemieckie, które wykorzystywał w działalności krajoznawczej i publicystycznej.
Był przewodnikiem oraz instruktorem Dolnośląskiej Spółdzielni Turystycznej w
Jeleniej Górze, sam znakował wiele szlaków turystycznych
w Sudetach, m.in. w Rudawach Janowickich i Górach Wałbrzyskich. Od lat 50-tych
bardzo czynnie zajmował się szkoleniem kandydatów na przewodników górskich. Swój
pierwszy autorski kurs zorganizował w dniach 28.05. – 10.06.1951 r w DW
Krasnoludki w Szklarskiej Porębie. Kandydatami
w większości byli pracownicy FWP – tzw. “KR-owcy” (“kulturalno-rozrywkowi” –
późniejsi KO-wcy). Kolejne kursy organizowano w latach 1952 i 1953.
Współpracował w opracowaniu sudeckiej części spisu wycieczek do Górskiej Odznaki
Turystycznej.
Tadeusz Steć pomagał w uruchomieniu w Sokolich Górach schroniska “Szwajcarka”,
którym kierowała przez kilka lat jego matka. W roku 1951 z jego inicjatywy
wyznaczono Szlak Zamków Piastowskich. Steć działał w oddziale PTTK w Jeleniej
Górze jako członek Zarządu, wybrano Go do Zarządu Okręgu PTTK we Wrocławiu,
należał też do Komisji Turystyki Górskiej i Turystyki Narciarskiej Zarządu
Głównego PTTK. Dnia 14.12.1952 wybrano Go prezesem Zarządu nowoutworzonego
Sudeckiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego PTTK . W tym czasie wydał pierwsze
przewodniki - Jednodniowe wycieczki z Jeleniej Góry (Jelenia Góra 1952) oraz
Zamek Chojnik (W. 1952). Po r. 1953 kierował krótko schroniskiem “Dom Śląski”
pod Śnieżką. Jesienią tego roku współtworzył Koło
 Przewodników Górskich PTTK w
Jeleniej Górze.
W r.1954 zrezygnował z funkcji prezesa Zarządu SOPR oraz z funkcji sekretarza
Oddziału PTTK. Współpracował z Katedrą Języka Polskiego Uniwersytetu
Wrocławskiego w badaniach nazw terenowych Sudetów Zachodnich, których sam był
niejednokrotnie twórcą. Na XXIX Ogólnopolskim Zjeździe Polskiego Towarzystwa
Ludoznawczego w czerwcu 1954 w Jeleniej Górze wygłosił referat Materiały do
dziejów osadnictwa wysokogórskiego w Karkonoszach. Opracował cześć dotyczącą
historii, wiadomości praktycznych i przyrody zarysu monograficznego Karkonosze
(z Wojciechem Walczakiem, W. 1954), oraz przewodniki Sudety Zachodnie (1954), Na
nartach przez Góry Izerskie i Karkonosze ( 1955) i Szlak kolarski na Dolnym
Śląsku (1955). W l. 1956-7 opublikował pierwsze w języku polskim uproszczone
mapy szlaków turystycznych Sudetów nazywane “sieciówkami”. Dopiero później
Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych powierzyło mu opracowanie
treści turystyczno-krajoznawczych map Karkonoszy (1958), Gór Wałbrzyskich
(1963), Gór Kaczawskich (1970) i Gór Izerskich (1972), oraz planu Karpacza i
Szklarskiej Poręby (1963). Od r.1958 należał do Zarządu Towarzystwa Przyjaciół
Ziemi Jeleniogórskiej (od r. 1978 Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry). Steć
był cenionym gawędziarzem, przez Jerzego Timena został nazwany “dobrym duchem
Karkonoszy” (“Nowiny Jeleniogórskie” R. 2: 1959 nr 18). Od początku lat
sześćdziesiątych kierował Ośrodkiem Wiedzy o Ziemiach Zachodnich na zamku
w Bolkowie, gdzie w 1962 r. zorganizował kolejny kurs przewodnicki. Po
podpisaniu w r.1961 konwencji turystycznej między PRL a Czechosłowacką Republiką
Socjalistyczną Republiką opracował przewodniki po czeskich Karkonoszach. Ponadto
napisał wstęp do albumu “Legnica w fotografii” (1961), oraz rozszerzał prace już
wydane - Karkonosze (1962) i Sudety Zachodnie. Cz. 1 (1965). Przewodnik ten jest
uważany za wzór przewodnika górskiego. Wówczas też napisał scenariusz do kilku
filmów oświatowych
o tematyce historycznej i krajoznawczej realizowanych przez Łódzką Wytwórnię
Filmów Oświatowych.
W r.1964 zamieszkał w Cieplicach Śląskich-Zdroju (od r. 1975 dzielnica Jeleniej
Góry). Steć publikował też artykuły krajoznawcze w “Gazecie Robotniczej”,
“Światowidzie”, “Turyście” i “Wierchach”. W latach sześćdziesiątych pracował w
“Nowinach Jeleniogórskich” w dziale historii regionu i geografii. Napisał tekst
do albumu W Karkonoszach (1969), wydanego w języku polskim, niemieckim i
angielskim, do którego fotografie wykonał Stefan Arczyński. W opracowanych przez
Edwarda Zycha dwuczęściowych “Czytankach jeleniogórskich” (1971) dla szkół
podstawowych i średnich, opublikował artykuły dotyczące zabytków Jeleniej Góry,
etnografii i turystyki. Często wyjeżdżał do Włoch i na tereny Niemiec, gdzie był
znanym krajoznawcą. Z okazji dnia niemieckiego we wrześniu 1972 w Jeleniej Górze
wygłosił serię odczytów o NRD. Przygotował teksty do barwnych folderów: Jelenia
Góra miasto Bolesława Krzywoustego (1975), Karpacz (1975), Kowary (1975),
Szklarska Poręba (1975), Zgorzelec (1978), Bolesławiec.
Polska (1979) i Rudawy Janowickie (1979). Sam również zajmował się amatorsko
fotografiką, swoimi zdjęciami i przeźroczami ilustrował wykłady i pogadanki, w
r.1983 był prelegentem na plenerze fotograficznym “Karkonosze”. Zajął piąte
miejsce w plebiscycie na dziesięciu najpopularniejszych ludzi
w Jeleniogórskiem zorganizowanym przez “Słowo Polskie” (1992 nr 161). Na
początku lat dziewięćdziesiątych zrealizował z Henrykiem Szoką i Januszem
Nagórnym film dokumentalny Krzeszów, o zabytkach miejscowego opactwa cystersów,
który wybrano w r.1993 na Międzynarodowy Festiwal Filmów Katolickich w
Niepokalanowie. Tadeusz Steć zgromadził obszerny księgozbiór oraz zbiór pamiątek
z Dolnego Śląska, był także filatelistą. Brał czynny udział w komisjach
szkoleniowych i egzaminacyjnych dla kandydatów na przewodników, prowadził
doszkolenia kadry przewodnickiej, nie tylko w kraju, ale też za granicą, w
Czechach i Niemczech.
Zamordowano go nocą 11/12 I 1993 w mieszkaniu, został pochowany na cmentarzu w
Cieplicach Śląskich-Zdroju (dzielnica Jeleniej Góry). Był odznaczony odznaką
“Zasłużony Działacz Turystyki”,
w r.1961 Złotą Odznaką PTTK, Medalem im. Aleksandra Ludwika Janowskiego, w
r.1968 otrzymał Złotą Odznakę Min. Kultury i Sztuki “Za opiekę nad zabytkami”, w
r. 1973 Medalem 100-lecia Polskiej Turystyki. Na symbolicznym cmentarzu ofiar
gór w Kotle Łomniczki w Karkonoszach znajduję się poświęcona Mu tablica.
Tadeusz Steć nie założył rodziny.
--------------------------------------
Janusz Czerwiński
Uzupełnienia: Andrzej Mateusiak
|
|
)
)